Słownik cellulitu: 40 pojęć od adipocytu po wrapping
Cellulit, czyli lipodystrofia ginoidalna (potocznie skórka pomarańczowa), ma własny język: od adipocytów i przegród łącznotkankowych po skalę Hexsel i subcyzję. Ten słownik wyjaśnia 40 pojęć w 1-3 zdaniach, alfabetycznie, z odnośnikami do poradników, w których znajdziesz szczegóły.
- 1/5
Cellulit ma wiele nazw
Lipodystrofia ginoidalna, skórka pomarańczowa, cellulit. To ten sam stan skóry, występujący u większości kobiet.
- 2/5
Przegrody w tkance
Włókniste pasma łączą skórę z głębszą powięzią. U kobiet ułożone są tak, że płaciki tłuszczu łatwiej się uwypuklają.
- 3/5
Dwie skale oceny
Nürnbergera-Müllera ma stopnie 0-3. Skala Hexsel ocenia pięć cech, każdą od 0 do 3 punktów.
- 4/5
Cellulit i cellulitis
Brzmią podobnie, a to dwa różne stany. Cellulitis to bakteryjne zapalenie skóry i trzeba z nim do lekarza.
- 5/5
Zabiegi mają swoje nazwy
Fala akustyczna, laser Nd:YAG 1440 nm, subcyzja, radiofrekwencja. Każdą z nich opisujemy w osobnym poradniku.
Czytaj cały poradnik ↓
W skrócie
- Hasła są ułożone alfabetycznie w pięciu grupach. Przy wielu jest odnośnik do pełnego poradnika.
- Znajdziesz tu anatomię, hormony, skale oceny, zabiegi, składniki kosmetyków i stany, które łatwo pomylić z cellulitem.
Po co Ci słownik cellulitu?
Żeby w kilka sekund sprawdzić, co znaczy słowo, które wpadło Ci w oko w poradniku, badaniu albo reklamie. Cellulit ma sporo terminologii medycznej i marketingowej, a ta druga bywa nieprecyzyjna. Zebraliśmy 40 haseł, ułożonych alfabetycznie, z krótkimi definicjami.
Pojęcia podzieliliśmy na pięć części, więc możesz od razu przeskoczyć do tej, której szukasz. Jeśli dopiero zaczynasz, najpierw przeczytaj artykuł co to jest cellulit.
Jak często występuje cellulit
tyle kobiet po okresie dojrzewania ma cellulit w jakiejś postaci. To cecha powszechna, nie wada.
tyle kobiet po okresie dojrzewania ma cellulit w jakiejś postaci. To cecha powszechna, nie wada.
Od A do C
Zaczynamy od komórek tłuszczowych, a kończymy na dwóch cellulitach, które łatwo pomylić.
Adipocyt - komórka tłuszczowa, magazyn energii w tkance podskórnej. W cellulicie opisywany jest przerost adipocytów i wnikanie powierzchownej tkanki tłuszczowej w skórę.
Aminofilina - związek z grupy ksantyn, dawniej stosowany w kremach antycellulitowych. W jednym kontrolowanym badaniu krem z aminofiliną nie dał istotnych różnic pomiarów między nogami.
BMI (wskaźnik masy ciała) - liczba obliczana z wzrostu i masy ciała. Wyższe nasilenie cellulitu w badaniu rezonansem magnetycznym częściej występowało u osób starszych i z wyższym BMI.
Body wrapping - zabieg, w którym nakłada się kosmetyk i owija ciało folią, by zatrzymać ciepło i wilgoć. Poprawia nawilżenie i gładkość skóry, nie usuwa cellulitu. Zobacz body wrapping w domu.
Cellfina - system do subcyzji kierowanej, w badaniu 45 osób z obserwacją do 3 lat korzyść się nie zmniejszała. Wyniki te stały się podstawą zgody FDA na wyrób.
Cellulaze - nazwa handlowa lasera Nd:YAG 1440 nm z włóknem bocznym. W badaniu 57 pacjentek poprawę obserwowano po 12 miesiącach od jednego zabiegu.
Cellulit - cecha budowy tkanki podskórnej widoczna jako dołeczki i nierówności na udach, pośladkach i brzuchu. Dotyczy 80-90% kobiet po okresie dojrzewania i nie jest chorobą.
Cellulitis - bakteryjne zapalenie głębokiej skóry i tkanki podskórnej z narastającym rumieniem, ciepłem i bólem. Wymaga lekarza i antybiotyku. Odróżnisz je dzięki artykułowi cellulit a cellulitis.
CSS (Cellulite Severity Scale) - skala nasilenia cellulitu Hexsel. Ocenia pięć cech: liczbę i głębokość zagłębień, uniesione zmiany, wiotkość skóry i stopień cellulitu. Każda ma od 0 do 3 punktów.
Od D do H
Tu są dołeczki, hormony i dwie fale, akustyczna oraz uderzeniowa.
Dołeczki - zagłębienia skóry, najbardziej charakterystyczny objaw cellulitu. Powstają tam, gdzie pasma łącznotkankowe ściągają skórę, a płaciki tłuszczu wybrzuszają się wokół.
Drenaż limfatyczny - delikatny masaż pobudzający przepływ chłonki. W badaniu 20 kobiet poprawił jakość życia i zmniejszył obwód bioder o 0,3 cm, lecz nie zmienił obwodu ud ani obrazu USG. Więcej w poradniku o drenażu limfatycznym.
Elastyna - białko nadające skórze sprężystość. Niski poziom estrogenów w menopauzie zmniejsza produkcję kolagenu i elastyny.
Endermologia - mechaniczny masaż podciśnieniowy skóry, znany też jako LPG. W badaniu 33 kobiet poprawa stopnia cellulitu wystąpiła tylko u 5, choć obwody ciała się zmniejszyły. Opis w artykule o endermologii.
Estrogeny - żeńskie hormony płciowe. Przeglądy wskazują, że ich działanie na naczynia i tkankę łączną jest jednym z czynników sprzyjających cellulitowi, ale to czynnik wieloprzyczynowy.
Fala akustyczna (AWT) - mechaniczna fala przenoszona na skórę głowicą. W otwartym badaniu 30 kobiet 12 sesji w 6 tygodni obniżyło średni wynik CSS z 11,1 do 9,5.
Fala uderzeniowa (ESWT) - impulsy mechaniczne o większej energii. Przegląd 24 badań wskazał spójne zmniejszenie wyniku cellulitu, przy bardzo krótkich obserwacjach. Zobacz falę uderzeniową na cellulit.
Fibulina-3 - białko tkanki łącznej. W cellulicie opisano jej obniżoną ekspresję, ale to jeden z elementów hipotez, a nie prosta przyczyna.
Genetyka - predyspozycje dziedziczne. W badaniu 200 szczupłych kobiet z cellulitem i 200 bez niego istotne powiązanie stwierdzono dla dwóch wariantów genów (ACE i HIF1A), co pokazuje, że wpływ genów jest złożony.
Od K do L
Kofeina, kolagen i jego rozcinacz, a do tego laser.
Kofeina - ksantyna często dodawana do kremów. Metaanaliza siedmiu badań kontrolowanych kosmetyków antycellulitowych (połowa z 21 przeglądanych badań dotyczyła ksantyn, ziół lub retinoidów) wykazała średnie zmniejszenie obwodu uda o 0,46 cm na korzyść kremu, a autorzy ocenili skuteczność jako umiarkowaną.
Kolagen - białko budujące skórę właściwą. Przy niedoborze estrogenów, np. w menopauzie, jego produkcja się zmniejsza.
Kolagenaza - enzym, który rozcina pasma włókniste. Preparat Qwo został zatwierdzony przez FDA w 2020 r. i wycofany przez producenta w grudniu 2022 r.
Ksantyny - grupa substancji (m.in. kofeina i aminofilina) stosowanych w kosmetykach antycellulitowych. Dane o ich skuteczności są ograniczone i niejednorodne.
Laser Nd:YAG 1440 nm - małoinwazyjny laser, którego włókno wprowadza się pod skórę. Należy do metod o najlepiej udokumentowanym efekcie, ale tylko na podstawie niewielkich badań.
Lipedema (obrzęk lipidowy) - przewlekła choroba tkanki tłuszczowej, zwykle obustronna, z bólem i siniakami. Dystalne części kończyn są oszczędzone. Nie jest cellulitem. Opis w artykule cellulit a obrzęk lipidowy.
Lipodystrofia ginoidalna - medyczna nazwa cellulitu. Opisuje zmianę topografii skóry typową dla kobiet po okresie dojrzewania.
Od M do P
Masaż, skala Nürnbergera-Müllera i anatomia tego, co jest pod skórą.
Masaż - uciskanie, rozcieranie lub ugniatanie skóry. Mechaniczny masaż, drenaż limfatyczny i manipulacja tkanką łączną zmniejszyły w badaniu 60 kobiet grubość podskórnej tkanki tłuszczowej i obwód uda o około 0,5 cm.
Mezoterapia - seria drobnych wstrzyknięć w skórę. Metodę opisujemy osobno w poradniku o mezoterapii na cellulit.
Mikrokrążenie - przepływ krwi w najmniejszych naczyniach. Zaburzenia mikrokrążenia są wymieniane wśród czynników związanych z cellulitem.
Nürnbergera-Müllera skala - skala stopni cellulitu od 0 do 3, oparta na tym, czy dołeczki widać po uszczypnięciu, na stojąco, czy także na leżąco. Zobacz stopnie cellulitu.
Okluzja - pokrycie skóry warstwą (np. folią), która zatrzymuje wilgoć. Mechanizm stosowany w body wrappingu.
Płacik tłuszczu - grupa adipocytów oddzielona przegrodami łącznotkankowymi. U kobiet płaciki mają tendencję do uwypuklania się ku skórze.
Powięź powierzchowna - cienka warstwa tkanki łącznej pod tkanką tłuszczową. W badaniu USG 50 kobiet w 90,2% dołków pasma włókniste wychodziły właśnie z niej.
Przegrody łącznotkankowe - włókniste pasma łączące skórę z powięzią. U mężczyzn jest ich więcej i są mocniejsze, co wyjaśnia różnice płciowe. Opis w artykule przyczyny cellulitu.
Od Q do Z
Na koniec zabiegi, retinol i kilka pojęć z oceny skóry.
Qwo - nazwa handlowa kolagenazy na cellulit. Zatwierdzona w USA w 2020 r., a od grudnia 2022 r. niedostępna po decyzji producenta.
Radiofrekwencja - ogrzewanie tkanek falami o wysokiej częstotliwości. Przegląd badań wskazał zmniejszenie obwodu uda, a przegląd z 2024 r. ocenia ją jako metodę o silnej skuteczności, choć dane są niejednorodne.
Retinol - pochodna witaminy A. W małym badaniu 15 kobiet po 6 miesiącach elastyczność skóry wzrosła o 10,7%, ale wygląd grudkowatej skóry reagował słabo lub wcale.
Skórka pomarańczowa - potoczna nazwa cellulitu, od podobieństwa do powierzchni pomarańczy.
Subcyzja - zabieg, w którym przecina się pasma włókniste pod skórą specjalnym narzędziem. Należy do metod o najlepiej udokumentowanej trwałości, ale wymaga lekarza. Zobacz subcyzję cellulitu.
Test uszczypnięcia - delikatne ujęcie skóry między palce, po którym pojawiają się dołeczki przy stopniu 1. Przydaje się przy ocenie na własną rękę.
Wiotkość skóry - luźna, mniej napięta skóra. W skali CSS oceniana osobno jako jedna z pięciu cech, bo wymaga innej strategii niż same dołeczki.
Cellulit, lipedema i cellulitis: łatwo pomylić
Najczęstsze pytania
Czym różni się cellulit od lipodystrofii ginoidalnej?
Niczym. To dwie nazwy tego samego stanu skóry. Lipodystrofia ginoidalna jest nazwą medyczną, a cellulit i skórka pomarańczowa to nazwy potoczne.
Dlaczego piszemy „cellulit”, a nie „celulit”?
W tym serwisie używamy jednej pisowni, „cellulit”, żeby hasła i wyszukiwania były spójne. W języku polskim spotkasz obie formy, a dotyczą dokładnie tego samego.
Jaka jest różnica między cellulitem a cellulitis?
Cellulit jest estetyczną cechą skóry, a cellulitis (po polsku zapalenie tkanki łącznej) to zakażenie bakteryjne z rumieniem, ciepłem, bólem i obrzękiem. Cellulitis wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.
Co oznacza skrót CSS w poradnikach o cellulicie?
CSS to Cellulite Severity Scale, czyli skala nasilenia cellulitu Hexsel. Ocenia pięć cech, każdą od 0 do 3 punktów, i jest używana głównie w badaniach naukowych.
Czy hasła ze słownika są poradą zdrowotną?
Nie. Słownik wyjaśnia pojęcia, a nie zastępuje porady lekarza. W razie bólu, obrzęku, gorączki lub szybko narastających zmian skórnych skontaktuj się z lekarzem.
Tekst nie zastąpi wizyty u lekarza ani dermatologa. Kto pisze i jak dobieramy kosmetyki
Źródła
Opieramy się na publikacjach naukowych i stronach instytucji. Lista publikacji, z których korzystaliśmy przy tym tekście.
- Nürnberger F, Müller G (1978). So-called cellulite: an invented disease.The Journal of dermatologic surgery and oncology.
- Khan MH, Victor F, Rao B i wsp. (2010). Treatment of cellulite: Part I. Pathophysiology.Journal of the American Academy of Dermatology.
- Rudolph C, Hladik C, Hamade H i wsp. (2019). Structural Gender Dimorphism and the Biomechanics of the Gluteal Subcutaneous Tissue: Implications for the Pathophysiology of Cellulite.Plastic and reconstructive surgery.
- Whipple LA, Fournier CT, Heiman AJ i wsp. (2021). The Anatomical Basis of Cellulite Dimple Formation: An Ultrasound-Based Examination.Plastic and reconstructive surgery.
- Hexsel DM, Dal'forno T, Hexsel CL (2009). A validated photonumeric cellulite severity scale.Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology : JEADV.
- Bass LS, Kaminer MS (2020). Insights Into the Pathophysiology of Cellulite: A Review.Dermatologic surgery : official publication for American Society for Dermatologic Surgery [et al.].
- Luebberding S, Krueger N, Sadick NS (2015). Cellulite: an evidence-based review.American journal of clinical dermatology.
- Tokarska K, Tokarski S, Woźniacka A i wsp. (2018). Cellulite: a cosmetic or systemic issue? Contemporary views on the etiopathogenesis of cellulite.Postepy dermatologii i alergologii.
- Kruglikov IL, Scherer PE (2023). Pathophysiology of cellulite: Possible involvement of selective endotoxemia.Obesity reviews : an official journal of the International Association for the Study of Obesity.
- Sadick N (2019). Treatment for cellulite.International journal of women's dermatology.
- Collis N, Elliot LA, Sharpe C i wsp. (1999). Cellulite treatment: a myth or reality: a prospective randomized, controlled trial of two therapies, endermologie and aminophylline cream.Plastic and reconstructive surgery.
- Turati F, Pelucchi C, Marzatico F i wsp. (2014). Efficacy of cosmetic products in cellulite reduction: systematic review and meta-analysis.Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology : JEADV.
- Wollina U (2019). Lipedema-An update.Dermatologic therapy.
- Raff AB, Kroshinsky D (2016). Cellulitis: A Review.JAMA.
- Endo International plc (2022). Endo to Cease Production and Sale of Qwo (collagenase clostridium histolyticum-aaes)Newswire.ca (komunikat prasowy firmy).
- Leszko M (2014). Cellulite in menopause.Przeglad menopauzalny = Menopause review.
- DermNet (DermNet NZ). Cellulitedermnetnz.org.
- Lim SK, Gultekin G, Suresan S i wsp. (2025). Comparative Analysis of Cellulite Treatment Modalities: A Systematic Review.Aesthetic plastic surgery.
- Menon A, Shauly O, Marxen T i wsp. (2024). A Clinical Guide to the Treatment of Cellulite and Comprehensive Review of the Etiology, Pathophysiology, and Utility of Intervention.Aesthetic plastic surgery.
- Hexsel D, Camozzato FO, Silva AF i wsp. (2017). Acoustic wave therapy for cellulite, body shaping and fat reduction.Journal of cosmetic and laser therapy : official publication of the European Society for Laser Dermatology.
- DiBernardo BE, Sasaki GH, Katz BE i wsp. (2016). A Multicenter Study for Cellulite Treatment Using a 1440-nm Nd:YAG Wavelength Laser with Side-Firing Fiber.Aesthetic surgery journal.
- Kaminer MS, Coleman WP, Weiss RA i wsp. (2017). A Multicenter Pivotal Study to Evaluate Tissue Stabilized-Guided Subcision Using the Cellfina Device for the Treatment of Cellulite With 3-Year Follow-Up.Dermatologic surgery : official publication for American Society for Dermatologic Surgery [et al.].
- Schonvvetter B, Soares JL, Bagatin E (2014). Longitudinal evaluation of manual lymphatic drainage for the treatment of gynoid lipodystrophy.Anais brasileiros de dermatologia.
- Güleç AT (2009). Treatment of cellulite with LPG endermologie.International journal of dermatology.
- Bayrakci Tunay V, Akbayrak T, Bakar Y i wsp. (2010). Effects of mechanical massage, manual lymphatic drainage and connective tissue manipulation techniques on fat mass in women with cellulite.Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology : JEADV.
- Emanuele E, Bertona M, Geroldi D (2010). A multilocus candidate approach identifies ACE and HIF1A as susceptibility genes for cellulite.Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology : JEADV.
- Hexsel D, Siega C, Schilling-Souza J i wsp. (2013). A comparative study of the anatomy of adipose tissue in areas with and without raised lesions of cellulite using magnetic resonance imaging.Dermatologic surgery : official publication for American Society for Dermatologic Surgery [et al.].
- Piérard-Franchimont C, Piérard GE, Henry F i wsp. (2000). A randomized, placebo-controlled trial of topical retinol in the treatment of cellulite.American journal of clinical dermatology.