Cellulit a krążenie i żylaki: co je łączy

Czy słabe krążenie powoduje cellulit?

Jednoznacznych dowodów na to nie ma, choć zaburzenia mikrokrążenia opisuje się jako jeden z możliwych czynników. Przegląd 26 prac uznał cellulit za zjawisko fizjologiczne i wieloczynnikowe. Wymienił m.in. budowę tkanki łącznej, działanie estrogenów i mikrokrążenie. Polski przegląd dodaje jeszcze dysfunkcję śródbłonka, czyli wewnętrznej warstwy naczyń.

Nowsza praca opisuje u cellulitu zaburzony obieg limfy i krwi oraz łagodny stan zapalny, ale sama nazywa to hipotezą. Mamy więc kilka elementów układanki, a nie gotowy obrazek. Szerszy obraz przyczyn jest w artykule przyczyny cellulitu.

Ważniejsza od krążenia wydaje się budowa tkanki

Badanie USG 50 kobiet wykazało włókniste pasma w 97,6% zagłębień cellulitu, w większości ułożone skośnie względem skóry. Badanie na 20 dawcach pokazało, że u mężczyzn przegród jest więcej i są mocniejsze niż u kobiet, co tłumaczy różnice płci.

Naczynia znaleziono tylko w 11% badanych pasm, czyli w większości ich nie było. Przegląd z 2020 r. zauważa, że terapie skierowane na tkankę tłuszczową albo skórę nie dają trwałych efektów, co sugeruje, że to nie one są główną przyczyną cellulitu. Trwałą poprawę najpewniej dają metody działające na przegrody.

Cellulit i żylaki to nie to samo

Oba problemy dotyczą nóg i oba częściej spotykają kobiety. Na tym podobieństwa się kończą. Cellulit to cecha budowy tkanki podskórnej, a nie choroba. Żylaki to choroba naczyń żylnych i wymagają oceny lekarza.

Mogą pojawić się jednocześnie, bo oba są częste, ale nie ma dowodu, że jedno powoduje drugie. Najważniejsze różnice zbiera infografika.

Infografika · Porównanie

Cellulit a żylaki: dwa osobne problemy

Cecha Cellulit Żylaki

Co to jest Cecha budowy tkanki podskórnej i przegród, nie choroba Choroba naczyń żylnych, zastawki nie domykają się prawidłowo

Jak wygląda Dołeczki i grudkowatość skóry ud i pośladków Wystające, kręte żyły, często na łydkach i udach

Objawy Zwykle brak. Najczęściej problem estetyczny Ciężkość nóg, obrzęk, ból, nocne skurcze

Kto powinien oceniać Kosmetolog lub dermatolog, gdy chcesz zabiegu Lekarz, najczęściej flebolog lub chirurg naczyniowy

Czy pomagają kosmetyki Wygładzają i poprawiają wygląd skóry Nie leczą. Mogą co najwyżej nawilżać skórę

Zastój limfy i drenaż

Dowody na to, że cellulit bierze się z „zastoju limfy”, są ograniczone, a sam drenaż limfatyczny w badaniu nie zadziałał. W otwartym badaniu 20 kobiet 14 cotygodniowych sesji poprawiło jakość życia i zmniejszyło obwód bioder o 0,3 cm. Obwód ud i obraz USG się nie zmieniły, a elastyczność skóry pośladków się pogorszyła. Autorzy uznali drenaż za bezpieczny, ale nieskuteczny jako samodzielna metoda.

Jeśli lubisz drenaż albo presoterapię, traktuj je jako przyjemność dla zmęczonych nóg. Opisuje je artykuł drenaż limfatyczny i presoterapia.

Hormony: tu krążenie i cellulit się spotykają

Częściowo tak, bo estrogeny działają zarówno na naczynia, jak i na tkankę łączną. Polski przegląd o cellulicie w menopauzie opisuje, że niski poziom estrogenów zwiększa przepuszczalność naczyń i obniża ich napięcie, a to pogarsza mikrokrążenie. Jednocześnie spada produkcja kolagenu typu I i III oraz elastyny. Stąd zmiany w skórze nóg w ciąży czy po menopauzie.

Nie znaczy to, że cellulit „bierze się” z krążenia. To jeden z kilku wątków, obok budowy przegród, genów i masy ciała. Więcej w artykułach cellulit w menopauzie i cellulit a hormony.

Nogi po całym dniu: ruch, przerwy i pielęgnacja

Najlepiej działają ruch i regularne przerwy od siedzenia. Spacer, rower, pływanie i wstawanie co godzinę to proste nawyki dla komfortu nóg, a nie leczenie cellulitu. Ruch łydek wspiera powrót krwi do serca. DermNet wymienia zresztą długie siedzenie wśród czynników związanych z cellulitem, obok hormonów, genów i wahań masy ciała. W pracy przy biurku wstań, przejdź kilka kroków i nie zakładaj nogi na nogę na wiele godzin. Więcej w artykule praca przy biurku a cellulit.

Zmęczone nogi mijają po odpoczynku i uniesieniu. Jeśli ciężkość i obrzęk wracają co wieczór albo towarzyszą im skurcze, widoczne żyły lub zmiany skóry, idź do lekarza. Sam cellulit nie boli i nie puchnie, więc takie objawy mają inną przyczynę. Przy podejrzeniu obrzęku zajrzyj do artykułu o cellulicie wodnym.

W pielęgnacji możesz użyć serum ujędrniającego, które poprawia wygląd i napięcie skóry. Opieki lekarskiej przy żylakach nie zastąpi.

Infografika · Mity i fakty

Krążenie i cellulit: mity i fakty

• MitCellulit to zastój limfy i krwi.

  FaktZaburzenia mikrokrążenia opisuje się jako jeden z czynników, ale dowody są ograniczone. Główną rolę przypisuje się budowie przegród łącznotkankowych.

• MitŻylaki powodują cellulit.

  FaktTo dwa różne problemy. Bywają razem, bo oba są częste u kobiet, ale nie ma dowodu na związek przyczynowy.

• MitDrenaż limfatyczny usuwa cellulit.

  FaktW badaniu 20 kobiet po 14 sesjach drenaż poprawił jakość życia, ale nie zmienił obwodu ud ani obrazu USG.

• MitKosmetyk na cellulit zadziała też na żylaki.

  FaktKosmetyki nie leczą żylaków. Wygładzają skórę i poprawiają jej napięcie.

Kompresja, ucisk i żylaki

Nie znamy badań, które pokazywałyby, że ubranie uciskowe zmniejsza cellulit. Pończochy uciskowe nosi się przy żylakach czy obrzękach i to wskazanie lekarskie, nie kosmetyczne. Zbyt obcisłe ubrania mogą za to uciskać nogi i męczyć. Jeśli masz objawy niewydolności żylnej, o kompresjoterapię zapytaj lekarza. Uwagi o ubraniach są w poradniku obcisłe ubrania a cellulit.

Skórę z żylakami lub naczynkami pielęgnuj delikatnie: nawilżaj, nie uciskaj mocno zmienionych miejsc i nie rób gorących zabiegów bez zgody lekarza. Bańki chińskiej ani zabiegu pod folią przy żylakach nie stosuj. Spokojny masaż dłonią w kierunku serca i łagodne ćwiczenia zwykle są bezpieczne, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza. Przeciwwskazania opisuje artykuł body wrapping: przeciwwskazania.

Kiedy z nogami iść do lekarza lub flebologa?

Gdy masz bolesne, wystające żyły, stały obrzęk, rany albo zmiany skóry na łydkach. Flebolog zleci zwykle USG Doppler i dobierze leczenie.

Symetryczne, bolesne pogrubienie nóg z siniakami i szczupłymi stopami może wskazywać na obrzęk lipidowy, czyli lipedemę. To odrębna choroba tkanki tłuszczowej, opisana w poradniku cellulit czy obrzęk lipidowy.